الکلام الغنی؛ شرح فارسی بر باب چهارم مغنی - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٨٧ - امورى كه اسم بواسطه اضافه آنها را كسب مىكند

و لا تنتصب المعرفة على الحال، و قول جرير:

و لا تدخل « رب » على المعارف.

ترجمه:

امورى كه اسم بواسطه اضافه آنها را كسب مى‌كند

اين امور يازده امر بوده كه ذيلا ذكر مى‌شوند:

امر اوّل‌

كسب تعريف مانند: غلام زيد.

شاهد در اضافه شدن « غلام » به « زيد » است كه بواسطه آن غلام از زيد كسب تعريف كرده يعنى معرفه شده است.

امر دوّم‌

كسب تخصيص مانند: غلام امرئة.

شاهد در اضافه شدن « غلام » به « امرئه » است كه هردو نكره مى‌باشند و غلام بواسطه اين اضافه كسب تخصيص نموده است.

و مقصود از « تخصيص » آنستكه مضاف از مضاف اليه خصوصيّتى را كسب نموده ولى بحدّ معرفه نرسد چه آنكه در مثال « غلام رجل» غلام خصوصيّتى پيدا نموده كه بواسطه آن از « غلام » بدون اضافه اخصّ مى‌باشد ولى در عين حال مشخّص و متميّز نيست بخلاف « غلام زيد» كه معيّن و مميّز مى‌باشد از اينرو « غلام زيد» معرفه بوده ولى « غلام رجل» نكره مخصّصه مى‌باشد.